Afstudeerscriptie van José Brunnecker, dermatologisch verpleegkundige,
afdeling Dermatologie Atrium Brunssum.
Inleiding
In het kader van de eindopdracht voor de vervolgopleiding dermatologie heb ik als onderwerp gekozen 'Het dragen van therapeutische elastische kousen'.
Ik werk al meer al meer dan 10 jaar op de polikliniek Dermatologie in het Atriumziekenhuis te Brunssum.
Een groot deel van mijn werk op de polikliniek heeft met therapeutische elastische kousen te maken.
Op de poli komt het vaak voor dat een patiënt terug komt met klachten, omdat hij de therapeutische elastische kous niet heeft gedragen.
Het werd mij duidelijk dat de patiënt moeite heeft de overstap van compressieverband naar therapeutische elastische kous te maken ondanks de voorlichting die wij geven. Binnen onze stichting is hierover geen informatie of richtlijnen op papier aanwezig. Iedere verpleegkundige geeft zijn eigen uitleg over het dragen van therapeutische elastische
kousen, maar deze uitleg is niet eenduidig waardoor onduidelijkheden ontstaan bij de patiënten. Het gevolg hiervan is dat patiënten deze 'kousen' niet dragen vanwege uitlopende instructie/ informatie.
De therapeutische elastische kous zijn vrij dik en worden vooral door vrouwelijke patiënten niet direct als modieus ervaren en dus nogal eens afgewezen.
De patiënt heeft de tijd nodig om te accepteren, dat blijvende compressie door een elastische kous noodzakelijk is. Het op medisch voorschrift dragen van een therapeutische elastische kous is de juiste behandeling, de patiënt moet het belang hiervan zien.
Probleem
Patiënten willen geen therapeutische elastische kousen dragen of dragen geen therapeutische elastische kousen ondanks een intensieve behandeling met compressief verband, (therapie-ontrouw ten aanzien van het dragen van therapeutische elastische kousen).
Doelstelling
Patiënten motiveren voor 'Het dragen van therapeutische elastische kousen', door middel van schriftelijke informatie die op onze afdeling aanwezig is.
Deze is informatie is vastgelegd in een informatiefolder. Deze folder moet duidelijk zijn, zodat mantelzorg en overige hulpverleners duidelijke informatie uit de folder kunnen halen.
Aanpak van de eindopdracht
<typolist>
Na het lezen van veel vakliteratuur begin ik in hoofdstuk 1 met de begripsverheldering
In hoofdstuk 2 geef ik een voorbeeld uit de praktijk ( de huidige situatie) met de problemen en de gevolgen.
In hoofdstuk 3 beschrijf ik de gewenste situatie, de verpleegkundige voorlichting en het samenstellen van een folder.
Hoofdstuk 4 bevat de conclusie en de aanbevelingen.
</typolist>
Hoofdstuk 1. Begripsverheldering
Wat zijn therapeutische velastische kousen? (Hulpmiddelen Kompas 2002).
Therapeutische elastische kousen zijn hulpmiddelen voor ambulante compressietherapie. Deze behandeling wordt toegepast bij aandoeningen en functiestoornissen van bloed- en lymfevaten en bevordert de afvloed van bloed, lymfevocht uit de behandelde extremiteit.
Wat is therapie-ontrouw? (M. Gordon)
Het niet opvolgen van een aanbevolen behandeling, hoewel de client eerder de wens heeft geuit en welbewust heeft besloten om de gestelde behandelingen na te streven. (medicatie, dieet- of andere behandelvoorschriften, geobserveerde of verwoorde symptomen, nazorg, gezondheidsbevorderend gedrag.)
Wat is kennistekort? (M. Gordon)
Onvermogen om informatie of uitleg te geven over gezondheidsgewoonten, gezondheidsinstandhouding en/of behandelingsprocedures of de hiervoor vereiste vaardigheden ten uitvoer te leggen, bijvoorbeeld persoonlijke zorg of aanbevelingen op het gebied van lichaamsbeweging en voeding bij insulineafhankelijke diabetici.)
Wat is een easy-slide?
Hulpmiddel voor het aantrekken van therapeutische elastische kousen.
Wat is een ulcus cruris? ( Lohmann flebologie)
Ulcus cruris betekent letterlijk 'zweer aan het onderbeen'. In de praktijk gebruikt men deze term vooral bij een defect van de huid met een vertraagde genezingstendens die het gevolg is van onvoldoende doorbloeding van de huid.
De therapeutische elastische kous (Varitex documentatie)
Met de ontwikkeling van de therapeutische elastische kous werd reeds een eeuw geleden begonnen. Sindsdien is veel veranderd aan kwaliteit en afwerking.
Dr. Van de Molen heeft een belangrijke rol gespeeld in de nieuwe ontwikkelingen sinds 1950. Het is nu duidelijk dat de therapeutische elastische kous geen verkoopartikel is maar een medisch wetenschappelijk verantwoord hulpmiddel.
Door de vergrijzing van de bevolking zal het aantal mensen die op medisch advies therapeutische elastische kousen moeten dragen toenemen.
De arts bepaalt in eerste instantie de druk en geeft de klasse aan van de kous.
Bij het voorschrijven van de kousen gelden twee uitgangspunten:
<typolist>
De medische indicatie
De omstandigheden van de patiënt
</typolist>
Het aanmeten van therapeutische elastische kous gebeurt door een bandagist die een diploma heeft behaald bij de stichting vakopleiding Örthobanda. Helaas blijkt dit in de praktijk niet altijd garantie te zijn voor een goed aangemeten therapeutische elastische kous.
Twee problemen tijdens het aanmeten van de Therapeutische elastische kous:
<typolist>
De kous wordt aangemeten als het been nog niet helemaal oedeemvrij is.
Op wens van de patiënt wordt een dunnere kous verstrekt, welke te weinig druk geeft.
</typolist>
Type kousen
Vlakbrei
<typolist>
Naadkous, minder aantrekkelijk
Breimassa is hoger, hierdoor warmer
Pasvorm beter
Makkelijker aan te trekken
Exacte drukverdeling.
</typolist>
Rondbrei
<typolist>
Geen naad, aantrekkelijker
Geringere breimassa, hierdoor minder warm
Geen evenredige drukverdeling over been
Moeilijker aan te trekken, heeft meer lengterek.
</typolist>
Materiaalsoorten:
<typolist>
Rubber
Synthetisch rubber, b.v. Polyurethaan zoals lycra
Katoen
Polyamide
</typolist>
Hulpmiddelen bij het aantrekken van de kous zijn:
<typolist>
Een aantreksokje (zijde) voor over de voet
Rubber handschoenen, zodat de patiënt meer greep op de kous houdt.
Easy-slide
</typolist>
Indeling elastische kousen naar drukwaardeklasse
Klasse | Indicatie |
Klasse I | Zeer licht zwangerschapsoedeem |
< 25 mm Hg | Matige varicose |
De kousen uit deze klasse zijn ook te adviseren als steunkous bij normale extremiteiten bij belastende beroepen, tijdens menstruatie, bij beginnende zwangerschap en als profylaxe bij erfelijk belaste personen.
Klasse | Indicatie |
Klasse II | Diffuse varicose bij lichte oedeemvoerming bij belastend beroep |
25 - 34 mm Hg | |
Beginnend post - thrombotisch syndroom
Graviditeit met matige oedeemvorming
Bij oudere en reumatische patiënten voor wie het aantrekken van zwaardere kousen te bezwaarlijk is (wel de zwaarst mogelijke kous adviseren)
Als armkous bij secundair lymfoedeem, b.v. na mamma - amputatie
Lichtere vormen van lymfoedeem
Klasse | Indicatie |
Klasse III | Nabehandeling van varikeuze ulcera cruris |
35 - 44 mm Hg | Matige varicoseNabehandeling van post thrombotische ulcera en/of geringe oedeemvorming |
Uitgebreide varicose met sterke oedeemvorming
Oedeemvorming bij recidiverende erysipelas (mogelijk nog een klasse hoger)
Klasse | Indicatie |
Klasse IV | Nabehandeling van post thrombotische ulcera cruris met sterke neiging tot oedeemvorming en/of bij staande beroepen |
45 - 54 mm Hg | |
Lymfoedeem
Klasse | Indicatie |
Klasse V | Elefantiasis |
55> mm Hg | Zeer zware lymfoedemen, uitsluitend in extreme gevallen, na verdrijving van oedeem door compressietherapie. |
Contra indicaties:
<typolist>
Arteriële insufficiëntie
Reuma
Zalfbehandelingen van benen.
</typolist>
Hoofdstuk 2: Probleemanalyse
Alle patiënten die voor het eerst op de poli komen, worden door de dermatoloog het eerst gezien. De dermatoloog doet anamnese en maakt het behandelplan. Meestal wordt ook al de therapeutische elastische kous voorgeschreven.
Hierna krijgen wij als verpleegkundige een belangrijke rol.
De patiënt komt nu op de benenpoli en de behandeling vindt 1 à 2 keer per week plaats.
Tijdens de behandeling op de benenpoli starten wij al met voorlichting. De voorlichting vindt altijd plaats tijdens de wondverzorging. De wondverzorging is vaak pijnlijk waardoor de voorlichting niet het juiste effect heeft.
Meestal zijn twee verpleegkundigen en twee patiënten aanwezig waardoor het veel te rumoerig is. De voorlichting is dan niet patiëntgericht. Wij hebben geen aparte ruimte tot onze beschikking. Het grote probleem is 'tijd', er kan geen extra tijd uitgetrokken worden.
Daarbij geeft iedere verpleegkundige zijn eigen uitleg en deze uitleg is niet eenduidig. Onze stichting heeft geen richtlijnen op papier staan.
Als het been oedeemvrij is en het ulcus is bijna gesloten wordt een therapeutische elastische kous aangemeten.
Mevrouw X komt via het spreekuur van de dermatoloog op de benenpoli. Zij heeft een ulcus cruris. Patiënte geeft aan dat zij al enkele jaren geleden behandeld is met compressietherapie. Na deze behandeling heeft zij ook trouw therapeutische elastische kousen gedragen.
Het ging erg goed en toen kwam de zomer er aan en haar therapeutische elastische kousen belandden in de kast. Zij had nooit verwacht dat de kousen niet meer zouden passen als zij ze enkele 'warme dagen' niet zou dragen.
Waarom dragen patiënten geen therapeutische elastische kousen of waarom willen patiënten deze kousen niet dragen?
De elastische kousen zijn vrij dik en worden vooral door vrouwelijke patiënten niet direct als modieus ervaren.
De naad in de kous valt erg op bij het dragen van een rok en leuke schoenen zijn niet vindbaar. In de zomer is het erg warm.
De patiënt heeft kennistekort. Hij zal ervan overtuigd moeten worden dat het dragen van de therapeutische elastische kous goed voor zijn gezondheid is. Hij zal het doel van de therapie moeten weten zodat hij gemotiveerd is en kan meewerken.
De patiënt kan de therapeutische elastische kous niet zelf aan- en uittrekken.
De patiënt moet geholpen worden met de aanvraag voor professionele hulp.
Ook bij ons op de poli zijn de bovengenoemde oorzaken het niet dragen van de therapeutische elastische kousen. Een andere oorzaak die wij vaak zien bij mensen die professionele hulp krijgen bij het aan- en uittrekken. De hulp komt erg laat waardoor de patiënt al een tijd zonder kous heeft rondgelopen. Het been is dan te dik en de kous past niet of de kous knelt.
Waardoor opnieuw wondjes ontstaan.
Uit angst voor nog meer wondjes wordt de volgende dag ook geen kous aangetrokken.
Het gevolg is dat de therapie niet aanslaat en dat wij weer bij af zijn.
De controle afspraak is meestal na 6 weken en in zes weken kan veel gebeuren.
Onze patiënte
Mevrouw X heeft een recidief ulcus. De genezing verloopt voorspoedig.
In het begin bezoekt zij de benenpoli twee keer per week daarna een keer per week.
Te zijner tijd wordt weer een nieuwe therapeutische elastische kous aangemeten.
Haar vorige therapeutische elastische kousen waren alweer twee jaar oud.
De verpleegkundige zorg bestond uit het verzorgen van het been en het geven van voorlichting. De mondelinge voorlichting werd ondersteund met de instructiefolder.
Patiënte krijgt de instructiefolder mee naar huis met het advies om deze thuis nog eens goed door te nemen. Bij een volgend polibezoek kan zij aangeven of er nog vragen zijn .
Ze geeft zelf aan dat zij eerst niet op de hoogte was van het doel van de therapie en ook niet wist wat de bedoeling was van de therapeutische elastische kous.
Tevens gaf zij aan, dat de informatie in de folder duidelijk was .
Ze had eerst duidelijk kennistekort en was hierdoor niet therapietrouw. Het aan- en uittrekken van de therapeutische elastische kous deed zij altijd zelfstandig hoewel het soms erg moeizaam ging waardoor zij de kous niet iedere dag aantrok
Op advies van ons werd de easy- slide aangeschaft, de kous schuift dan eenvoudiger over de voet en het been en dit kost ook minder kracht. Samen met patiënte oefenden wij het aan-uittrekken van de therapeutische elastische kous met behulp van de easy-slide.
Patiënte vond deze handeling veel makkelijker.
Hoofdstuk 3: De gewenste situatie
De gewenste situatie is dat op onze poliklinieken schriftelijke informatie aanwezig is voor patiënten die in aanmerking komen voor de folder 'Het dragen van therapeutische elastische kousen'.
Deze patiënten moeten mede door deze folder op de hoogte zijn van de functie van therapeutische elastische kousen zodat zij therapietrouw zijn ten aanzien van deze kous.
Deze folder moet onze mondelinge voorlichting ondersteunen en moet zo duidelijk zijn dat de patiënt en zijn omgeving informatie uit deze folder kunnen halen.
Daarbij moet het tijdschema van onze poli aangepast worden. De voorlichting moet plaats vinden tijdens een apart spreekuur, in een ruimte waar verder niemand aanwezig is.
De rol van de verpleegkundige in de voorlichting ( Patiëntgericht voorlichten)
Patiëntenvoorlichting werd aanvankelijk gezien als een activiteit die de verpleegkundige er automatisch naast deed. Nu wordt onderkend dat voorlichting een specifieke taak is die deskundigheid vraagt.
Inmiddels maakt voorlichting deel uit van de functie- omschrijving van het verpleegkundig beroep en van de verpleegkundige taken ( NRV 1984)
In het beroepsprofiel van de verpleegkundige wordt voorlichting een belangrijke rol toebedeeld bij twee taken:
Het ondersteunen van mensen bij de dagelijkse levensverrichtingen en het ondersteunen van andere disciplines.
Vanzelfsprekend zijn er ook andere hulpverleners die voorlichting geven. Een reden voor die centrale rol inde voorlichting heeft te maken met het feit dat een verpleegkundige gemiddeld dichter bij de patiënt staat, dan een specialist. Patiënten zijn hierdoor eerder geneigd een verpleegkundige in vertrouwen te nemen en hem of haar vragen te stellen
De voorlichtingstaak kan op verschillende manieren uitgevoerd worden:
q Toelichten van eigen verpleegkundige handelen.
q Overdragen van informatie.
q Signaleren van behoefte aan voorlichting.
q Ongerustheid wegnemen ten aanzien van bepaalde onderzoeken, ingrepen of prognose.
q Emotionele begeleiding van patiënten
q Stimuleren van patiënten om vragen te stellen aan bijvoorbeeld specialisten.
q Bevorderen van patiënt eigen verantwoordelijkheid draagt.
q Instructies geven
q Herhalen en zonodig aanvullen van de voorlichting door specialisten en anderen.
q Signaleren van hiaten en tegenstrijdigheden in de voorlichting.
q Deelnemen aan multidisciplinair overleg om de voorlichting op elkaar af te stemmen.
q Evalueren met de patiënt van de door artsen, verpleegkundigen en anderen gegeven voorlichting.
q Rapporteren van gegeven informatie.
Verpleegkundigen hebben, zoals uit bovenstaande opsomming blijkt een specifieke functie ten aanzien van de organisatie van voorlichting. Ze hebben een uitvoerende en aanvullende rol. In de rol van belangenbehartiger stimuleren ze patiënten aan anderen hun behoeften kenbaar te maken.
Patiëntenvoorlichting is meer dan alleen het overdragen van feitelijke informatie.
Men onderscheidt vier verpleegkundige functies.
q Informatie. Het overdragen van feitelijke informatie.
q Instructie. Het geven van concrete richtlijnen en leefregels.
q Educatie. Patiënt helpen om de informatie eigen te maken.
q Begeleiding. Het emotioneel ondersteunen van de patiënt om de psychische belasting van ziekte en behandeling zo goed mogelijk te dragen.
Het dagelijks werk van een verpleegkundige bestaat voor een gedeelte uit voorlichten, vaak wordt geen rekening gehouden met de patiënt Veel voorlichting gaat bij de patiënt het ene oor in en het andere oor uit of de patiënt begrijpt het niet.
Hiermee gaat kostbare tijd en goedbedoelde inspanningen verloren.
Enkele punten waar de voorlichting tekort schiet:
q Gebrek aan systematiek.
q Gebrekkige afstemming.
q Sterk persoonsverbonden.
q Onvermogen.
q Gebrek aan goede voorlichtingsmaterialen.
q Gebrek aan privacy.
Veel zou echter al gewonnen zijn als er bij voorlichting uitgegaan zou worden van twee belangrijke principes:
q Eerst denken, dan doen!
q Daarbij de patiënt als uitgangspunt gebruiken.
Dit kost in het begin meer tijd maar slechte voorlichting heeft weinig effect. Als we uitgaan van deze twee principes, dan hebben wij het over: patiëntgericht voorlichten.
Het lijkt heel logisch en vanzelfsprekend maar in de praktijk gaat het vaak heel anders.
De patiënt heeft veel liever een therapeutische elastische kous zonder naad, deze is dunner en staat mooier onder haar jurk. Ik kan hier heel veel begrip voor opbrengen maar de dermatoloog heeft de naad voorgeschreven. Je zult vaak concessies moeten nemen.
Patiënt zal de kous zonder naad eerder dragen, haar therapietrouw is groter en dit zullen wij ook in overleg met de dermatoloog moeten accepteren
Een ander voorbeeld is dat een patiënt geen hulp wil hebben bij het aan- en uittrekken
van zijn therapeutische elastische kous. Hij wil zelfstandig blijven en niet afhankelijk zijn.
Bij een lagere drukklassen zal hij de kous zelf kunnen hanteren en hij zal de kous dragen.
Zijn therapietrouw is groot. Wij zullen dan moeten kiezen voor zijn therapietrouw en niet voor de hogere drukklasse, hoewel hij die nodig heeft.
Wat wij ook niet moeten vergeten zijn de vijf stappen voor de patiënt:
1. Openstaan.
2. Begrijpen.
3. Willen.
4. Doen.
5. Blijven doen.
<typohead type=2>Voorlichtingsmaterialen (Patiëntgericht voorlichten)</typohead>
Voorlichtingsmaterialen kunnen nooit het persoonlijk contact vervangen, maar kan dit wel ondersteunen of aanvullen.
<typohead type=2>Het gebruik van folders</typohead>
Folders en brochures zijn de meest gebruikte voorlichtingsmaterialen. Ze vormen een prima aanvulling en ondersteuning van de mondelinge voorlichting
Een folder is goed te gebruiken om feitelijke eenvoudige in formaties of instructies over de dragen aan patiënten Een groot voordeel van een folder is dat ze zeer gebruiksvriendelijk zijn De informatie staat op papier en is altijd en overal voor de patiënt en zijn directe omgeving te lezen.
In de praktijk wordt er nogal 'slordig' met folders omgegaan. Het komt regelmatig voor dat:
<typolist>
De folders onoverzichtelijk, slordig of moeilijk leesbaar zijn
De informatie niet overeenkomt met de mondelinge informatie.
Een folder aan de patiënt wordt meegegeven zonder dat de verpleegkundige weet wat erin staat.
De folder de mondelinge voorlichting vervangt.
Er nooit op de folder wordt teruggekomen.
Iedere patiënt een folder krijgt ook degene die moeite hebben met lezen.
De voorraad is opeens op of er ligt een stapel voor jaren.
Niet iedereen op de hoogte is van het gebruik van de afdeling.
Etc.
</typolist>
Een folder heeft pas effect als deze van goede kwaliteit is en op de juiste wijze gebruikt wordt.
Checklist voor folders
<typohead type=2>Voorlichtingsdoel en doelgroep</typohead>
<typolist>
Is het doel van de folder duidelijk?
Is duidelijk voor wie de folder is bestemd?
</typolist>
Inhoud
<typolist>
Is de informatie juist?
Is de informatie compleet?
Staat erbij bij wie de patiënt terecht kan voor vragen?
Is de informatie eerlijk over te verwachten pijn of ongemakken?
</typolist>
Tekst
-Worden er eenvoudige en korte zinnen gebruikt? ( niet meer dan 15 woorden per zin)
-Zijn zinnen met “worden” zoveel mogelijk vermeden?
-Zijn medische of andere moeilijke termen voorzien van uitleg?
-Zijn woorden maar voor een uitleg vatbaar?
-Wordt de lezer persoonlijk aangesproken met u of je?
-Gebruikt men consequent dezelfde term door de hele folder?
-Is het taalgebruik concreet, bijvoorbeeld 'na twee dagen' in plaats van 'na een paar dagen'?
-Is het aantal taalfouten nul?
-Zijn de woorden als 'moeten', 'dienen' en 'mogen' vermeden?
<typohead type=2>Lay-out</typohead>
-Is de indeling van de tekst overzichtelijk?
-Geven titels en tussenkopjes aan wat de lezer ervan kan verwachten?
-Zijn er voorbeelden, foto’s, tekeningen die de tekst verduidelijken?
-Is het gekozen lettertype minimaal 2mm hoog?
-Ziet de folder er aantrekkelijk uit?
Hoe meer vragen met ja beantwoord kunnen worden, hoe beter de bruikbaarheid van de folder.
Als meer dan de helft van de vragen met nee beantwoord moeten worden, is de folder niet geschikt.
Enkele tips voor het gebruik.
-Ben goed op de hoogte van de inhoud van de folder die je uitreikt.
-Geef niet automatisch aan iedere patiënt een folder, maar bepaal of de folder geschikt is voor betreffende patiënt Houd rekening met zaken als gezichtsvermogen, al dan niet gewend zijn om te lezen, moeilijkheidsgraad van de tekst.
-Motiveer de patiënt om de folder te lezen door te vertellen waarom de folder voor de patiënt van belang is en door in de folder aan te strepen of aan te wijzen welke in formatie voor de patiënt relevant is. Aantekeningen van een arts of een verpleegkundige in de tekst maken de folder voor de patiënt persoonlijker. Dit motiveert de patiënt om de folder te lezen.
-Kom op een later tijdstip altijd terug op de inhoud van de folder. Ga dan bij de patiënt na of er nog vragen of onduidelijkheden zijn.
Het is heel veel wat een verpleegkundige moet beheersen t.a.v. voorlichting.
Tevens is de houding van de verpleegkundige een zeer bepalende factor. Immers een verpleegkundige die technisch gezien perfect voorlicht maar daarbij geen interesse in of betrokkenheid bij de patiënt toont, zal minder effect sorteren met voorlichting.
Belangrijke aandachtspunten.
-Kijk de patiënt tijdens de voorlichting aan. Oogcontact is belangrijk.
-Wees positief en stimulerend.
-Toon respect en neem de patiënt serieus.
-Wees geduldig en toon begrip.
-Wees niet gehaast, maar straal rust uit.
-Wees uitnodigend door er tijdens de voorlichting bij te gaan zitten.
Op onze poli wordt veel voorlichting gegeven tijdens de behandeling. Bij gebrek aan tijd schiet een goede voorlichting vaak erbij in. Per 1 juni 2003 krijgen wij 18 uur verpleegkundige uitbreiding. Op een apart spreekuur krijgen wij dan tijd voor een goede professionele voorlichting. Wij kunnen de patiënten rustig uitleg geven en demonstreren hoe de therapeutische elastische kous aan- en uitgetrokken wordt. .
Het belang van de vorm van informatieverstrekking wordt in het volgende schema weergegeven
Het onderstaand schema laat zien wat mensen zich herinneren van voorlichting.
-10% van wat zij lezen..
-20 % van wat zij horen
-35% van wat zij horen en zien.
-80% van wat zij zelf zeggen.
-90% van wat zij zelf zeggen en tegelijkertijd demonstreren
Dit laat zien hoe belangrijk het oefenen van het aan/ uittrekken van de kous is.
Het uitdelen van een folder alleen is beslist niet genoeg.
Patiënten voorlichten is geen makkelijke opgave. Verpleegkundigen van onze poli, hebben geen scholing gehad in het voorlichten van patiënten. Ik zelf heb tijdens deze opleiding scholing gehad, hoe je patiënten moet voorlichten. Wij hebben een rollenspel gespeeld, waarin naar voren kwam op welke wijze voorlichting fout kan gaan.
Ik ben van mening dat iedere verpleegkundige toch extra begeleid/ geschoold moet worden zodat wij patiëntenvoorlichting de juiste inhoud kunnen geven.
<typohead type=5>Conclusie</typohead>
Ik heb voor dit onderwerp gekozen, omdat ik het van groot belang acht, dat patiënten het belang van het dragen van kousen inzien en omdat ik van mening ben, dat patiënten vaak slecht voorgelicht worden over het gebruik hiervan. Het gevolg van slechte voorlichting is, dat patiënten deze 'kousen' niet dragen vanwege uitlopende instructie/ informatie.
De therapeutische elastische kous is vrij dik en wordt vooral door vrouwelijke patiënten niet direct als modieus ervaren en dus nogal eens afgewezen.
De patiënt heeft de tijd nodig om te accepteren, dat blijvende compressie door een elastische kous noodzakelijk is.
Het op medisch voorschrift dragen van een therapeutische elastische kous is de juiste behandeling, de patiënt moet het belang hiervan zien.
De voorlichting van patiënten kost tijd, het is dan ook belangrijk, dat de organisatie tijd en ruimte hiervoor maakt. Op termijn bespaart voorlichting tijd; als een patiënt goed wordt voorgelicht en dus op een goede manier therapie volgt, zal hij minder snel een recidief krijgen.
De folder is een aanvulling bij de voorlichting, die een verpleegkundige aan de patiënt moet geven. Patiënten moeten mede door deze folder op de hoogte zijn van de functie van therapeutische elastische kousen, zodat zij therapietrouw zijn ten aanzien van deze kous.
Folders vormen een prima aanvulling en ondersteuning van de mondelinge voorlichting
Een folder is goed te gebruiken om feitelijke eenvoudige in formaties of instructies over de dragen aan patiënten Een groot voordeel van een folder is dat ze zeer gebruiksvriendelijk zijn De informatie staat op papier en is altijd en overal voor de patiënt en zijn directe omgeving te lezen. Belangrijk is, dat een verpleegkundige samen met de patiënt de folder doorneemt en op een later tijdstip reflecteert hierover.
Daarom heb ik gekozen om een folder te ontwerpen die voldoet aan de eisen van een goede, bruikbare folder.
In deze folder is het voorlichtingsdoel helder en de doelgroep duidelijk beschreven.
De informatie is betrouwbaar en de patiënten kunnen zien bij wie hij/ zij terechtkunnen met vragen/ pijn. Tevens wordt er gebruik gemaakt van eenvoudig taalgebruik.
De folder moet aantrekkelijk uitzien en voorzien zijn van bijpassende illustraties.
Ik hoop, dat het belang wordt ingezien van deze folder, zodat patiënten niet onwetend zijn.
Aanbeveling
q De vergoeding van de easy-slide in het ziekenfondspakket.
q Scholing voor alle verpleegkundigen op onze poli in patiëntenvoorlichting.
q Ruimte(tijd) om goede patiëntgerichte voorlichting te geven.
<typohead type=5>Geraadpleegde literatuur</typohead>
1. The Practitioner, december 1987. Elastische kousen als therapeuticum door B. A. Jagtman.
2. Lohmann Flebologie
3. Varitex documentatie
4. Patiëntgericht voorlichten, leerboek voor verpleegkundigen, N. Maris en N. Maertens, 1992.
5. Handleiding verpleegkundige diagnostiek, M.Gordon, derde druk
6. Ambulante compressietherapie, CBO richtlijn.
Discussiepunten
q Verpleegkundigen moeten scholing krijgen in het voorlichten van patiënten.
q Voorlichtingsfolders zijn goede ondersteuning bij het voorlichten van patiënten.
q De voorlichtingsfolder 'Het dragen van therapeutische elastische kousen' is van goede kwaliteit.
