INTRODUCTIE
De KNO-arts is een erkend chirurgisch specialist, met speciale belangstelling van de aandoeningen van het hoofd en hals gebied.
Het specialisme Keel, Neus-en Oorheelkunde en Heelkunde van het Hoofd-Halsgebied is een veelzijdig vak voor patienten van alle leeftijden en geslacht, dat zich kenmerkt door kennis over de bovenste lucht en voedselweg, zintuigen als het gehoor en het evenwichtsorgaan, reuk en smaak, de regio van de hals, speekselklieren, het aangezicht en de huid.
Een aanzienlijk deel van de aandoeningen, die binnen de huisartsenpraktijk worden gezien zijn gerelateerd aan het vakgebied van de kno-arts. Het door belangrijke zintuigen bepaalde hoofd van de mens is een relatief goed toegankelijk gebied. Moderne ontwikkelingen, geholpen door de toepassing van de microscopie en starre en / of buigzame dunne endoscopische (mee-)kijkers, hebben vele nieuwe behandelingen mogelijk gemaakt d.m.v. veiliger en patientvriendelijke methoden.
Alhoewel er uiteraard veel aandoeningen zijn die spontaan of met eenvoudige hulp/advies zullen kunnen genezen, naast een categorie aandoeningen die geen behandeling of genezing kent, blijven er relatief veel mogelijkheden in ons vak om een praktische oplossing te bieden voor uw problemen. U kunt veel informatie krijgen op de website van de Nederlandse Vereniging van Keel-, Neus- en Oorheelkunde. (www.kno.nl)
Het werkterrein
Zoals de naam al aangeeft houdt de keel-, neus- en oorarts zich bezig met de behandeling van aandoeningen aan keel, neus en oren. Minder algemeen bekend is, dat de kno-arts ook afwijkingen in het overige hoofd-halsgebied behandelt, zoals gezwellen in de hals, in de speekselklieren en afwijkingen van de slokdarm esthetische operaties van neus en oor.
Eigenlijk zou de kno-arts dan ook beter chirurg voor keel, neus, oren en overige hoofd-hals aandoeningen kunnen heten.
Gemiddeld besteedt de kno-arts 75% van zijn tijd aan spreekuur en 25% aan het doen van ingrepen, zoals opereren en poliklinische operatieve behandelingen.
Op de polikliniek wordt de diagnose gesteld op grond van uw ziektegeschiedenis, routine KNO-onderzoek en eventueel aanvullend onderzoek. Er is een scala van mogelijke aandoeningen waar de KNO-arts een oplossing heeft te bieden:
Allergie aan de neus Neusbloeding Gehoorgang huidontsteking (Otitis externa) gehooronderzoek (Audiometrie)
Hoortoestellen Oorsmeer
Plotselinge doofheid
Duizeligheid Ziekte van Meniere Oorsuizen
Een verminderde stemkwaliteit wordt meestal veroorzaakt door afwijkingen van de stembanden. Deze kunnen in een aantal gevallen operatief behandeld worden. Vaak kan worden volstaan met het geven van stemadviezen of het voorschrijven en begeleiden van logopedische behandeling
.
Stemstoornissen door overmatige stembelasting worden gezien bij onderwijzers en zangers enz. Vaak wordt er samen met de afdeling logopedie een behandelingsplan opgesteld.
Spraak en taalproblemen bij kinderen worden ook vaak door de KNO-arts gezien in het kader van slechthorendheid Taal en spraak bij kinderen
Er zijn ook aandoeningen zonder objectiveerbare afwijkingen, die veel hinder kunnen geven Brok in de keel (globusklacht)
Tong en mondbranden .
Op de operatiekamer wordt een breed scala van verrichtingen uitgevoerd.
Behalve de meer bekende operaties als het keel- en neusamandelen keelamandelen bij kinderen
knippen, behandeling van diepe keelabcesssen keelamandelen bij volwassenen en het verlengen van het te korte tongriempje, doet de kno-arts ook minder bekende ingrepen.
De operatie van het zachte gehemelte om het Snurken Snurken te verminderen en de behandeling van ''nieuwvormingen'' in de mond (tong) en de Onderkaakspeekselklier
en andere grote speekselklieren zijn daar voorbeelden van.
Gezwellen in het bovenste deel van de hals, zowel goedaardig als kwaadaardig, worden meestal veroorzaakt door afwijkingen aan de mond, keel of neus. De kno-arts kan deze afwijkingen met zijn onderzoek betrekkelijk eenvoudig en snel herkennen.
Niet alleen dit onderzoek, maar ook de behandeling van dergelijke gezwellen wordt door de kno-arts uitgevoerd. Hetzelfde geldt voor slikklachten die veroorzaakt worden door afwijkingen in het bovenste deel van de slokdarm.
In de afgelopen 20 jaar lijkt er sprake te zijn van een toename van kwaadaardige aandoeningen in de mond en de keel. In het beginstadium zijn deze aandoeningen vaak goed te behandelen met operatie, bestraling en soms met medicijnen. In een verder gevorderd stadium kan een gecombineerde behandeling of een uitgebreide operatie noodzakelijk zijn.
De kno-arts zal meestal in overleg met een collega, werkzaam in een oncologisch centrum, besluiten een deel van de diagnostoek te doen, maar de uiteindelijke behandeling over te laten aan een hierin gespecialiseerde groep artsen, mede afkomstig uit andere specialismen.
Aandoeningen van het bovenste gedeelte van de slokdarm, waaronder het verwijderen van vreemde voorwerpen, zoals ingeslikte voorwerpen of voedselbrokken horen ook tot het aandachtsgebied. Daarin ontstaat de laatste jaren een duidelijke samenwerking met de maag-darm en leverarts.
De neus / neusbijholten
Behalve de operatieve behandeling van neusverstoppingsklachten door een scheef neustussenschot worden door de kno-arts ook operaties uitgevoerd aan de neusbijholten (waartoe onder andere de kaakholten en de voorhoofdsholten behoren) Neusoperatie
.
Met moderne endoscopische technieken is het mogelijk om de neusbijholten via de neusopening te behandelen. Op deze manier kunnen afwijkingen als Neuspoliepen en neusbijholtenontstekingen (een veel voorkomende oorzaak van hoofdpijn), evenals gezwellen worden weggenomen. Zeldzame pijnappelkliertumoren worden ook via de neus geopereerd i.s.m de neurochirurg Endoscopische operaties aan de bijholten van de neus
.
In Nederland worden verreweg de meeste operatieve correcties aan de inwendige en uitwendige neus, inclusief de neuspunt, door de kno-arts uitgevoerd. Dit komt, omdat er samenhang bestaat tussen de vorm en de functie van de neus. Veel afwijkingen van de vorm van de neus worden veroorzaakt door inwendige afwijkingen en gaan gepaard met stoornissen in de functie.
Een andere vorm van functiestoornissen van de neus wordt veroorzaakt door allergie en/of een aspecifieke hypergevoeligheid of geneesmiddelengebruik. De kno-arts onderzoekt en behandelt de klachten die worden veroorzaakt deze aandoeningen van de bovenste luchtwegen, waarbij er zo nodig wordt samengewerkt met de kinderarts, huidarts of longarts
Het oor
Wat het oor betreft verricht de kno-arts niet alleen otoplastieken oftewel correcties van de stand en vorm van de oorschelp (flaporen), maar worden vooral ook afwijkingen van de gehoorgang, het trommelvlies en het middenoor behandeld. Deze afwijkingen, die vaak de oorzaak zijn van ontstekingen, slechthorendheid, oorsuizen of evenwichtsstoornissen, worden uitgevoerd met behulp van een operatiemicroscoop.
Een operatieve behandeling van afwijkingen in het binnenoor, het eigenlijke hoorzintuig, is in het algemeen niet mogelijk. Een voorbeeld hiervan is ouderdomsslechthorendheid. Voor het verbeteren van het gehoor zal de kno-arts in zo'n geval meestal een hoorapparaat aanpassen.
De werkwijze
In Nederland werken de meeste kno-artsen in ziekenhuizen en zijn aangesloten bij de medische staf van dat ziekenhuis.
De beroepsgroep is lid van de "Vereniging voor Keel-Neus-Oorheelkunde en Heelkunde van het Hoofd-Halsgebied".
De KNO- Vereniging en opleidingsklinieken (waaronder alle Academische Ziekenhuizen) organiseren landelijke congressen en cursussen ten behoeve van de bij- en nascholing van kno-artsen. Ook worden de ziekenhuizen regelmatig door de Wetenschappelijke Vereniging en de Specialisten Registratie Commissie (MRSC) bezocht om ze te controleren op kwaliteit en doelmatigheid.
Op deze manier is er sprake van een voortdurende beoordeling van het werk van de kno-arts met als oogmerk de kwaliteit en doelmatigheid optimaal te houden.
copyright © 2005 Nederlandse Vereniging voor Keel-Neus-Oorheelkunde en Heelkunde van het Hoofd-Halsgebied.
