Maagoperatie
Maagoperatie (voor een kwaadaardige maagaandoening)
- Ligging van de maag
InleidingDeze pagina geeft u informatie over de gebruikelijke gang van zaken rond een maagoperatie bij kwaadaardige aandoeningen. Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk de situatie anders kan zijn dan beschreven.
Ligging en functie van de maag
De maag ligt boven in de buik (zie tekening) en is het reservoir waar ons eten en drinken, na passage door keel en slokdarm, in terecht komt. Daar wordt een eerste begin gemaakt met de voedselvertering. De maag geeft zijn inhoud vervolgens via een sluitspier (de pylorus) in telkens kleine porties door aan de twaalfvingerige darm (het duodenum). De voedselbrij doorloopt vervolgens de rest van het spijsverteringskanaal.
Diagnose en onderzoek
Dankzij de ontwikkeling van speciale geneesmiddelen is het mogelijk om de meeste goedaardige maagaandoeningen met medicijnen te behandelen. Het aantal maagoperaties is daardoor aanzienlijk minder dan vroeger. Tegenwoordig worden praktisch alle maagoperaties nog slechts uitgevoerd wegens kwaadaardig aandoeningen.
Om tot een maagoperatie te besluiten moeten eerst de nodige onderzoeken hebben plaatsgevonden. Het doel van deze onderzoeken is te weten te komen waar de aandoening precies zit, wat de aard en de eventuele uitbreiding is. Zo zal er meestal een gastroscopie worden verricht. Hierbij wordt met een flexibel slangvormig instrument in uw maag gekeken. Ook kan er een röntgenfoto met contrast van de maag worden gemaakt. Daarnaast zal er nog meer onderzoek nodig zijn (longfoto, hartfilmpje, bloedonderzoek) om te kijken hoe uw algemene conditie is, of u redelijkerwijs veilig de operatie kunt doorstaan.
De operatie
Voor een maagoperatie moet u worden opgenomen in het ziekenhuis. De operatie vindt plaats onder algehele anesthesie (narcose). De anesthesist geeft u hierover nadere informatie. Bij de operatie wordt een snede gemaakt vanaf het borstbeen tot meestal net onder de navel.
Bij een kwaadaardige maagaandoening, kan het nodig zijn om de maag geheel of voor een deel weg te nemen. Behalve de gehele maag of een deel ervan, kunnen ook organen - of gedeelten daarvan - in de omgeving van de maag worden verwijderd (deel van de slokdarm, de milt, deel van de alvleesklier, een deel van het buikvetschort of de omgevende lymfeklieren). Zo'n uitgebreide operatie kan nodig zijn om eventuele uitzaaiingen rondom de maag ook weg te nemen. Soms echter is het onmogelijk om een deel of de gehele maag te verwijderen. Bestaat er daarbij ook nog een passagebelemmering voor het voedsel als gevolg van een afsluiting door het gezwel, dan wordt er zo mogelijk een nieuwe verbinding gemaakt tussen de maag en de dunne darm (een 'omleiding').
Wanneer de maag of een deel ervan is weggenomen, moet het bovenste deel van het spijsverteringskanaal weer worden verbonden met de darm. Dat kan op verschillende manieren en zo'n verbinding noemen we een anastomose .
Bij grote buikoperaties wordt vaak tijdens de operatie een slangetje via de buikwand direct in de dunne darm achtergelaten. Zo kan snel na de operatie vloeibare en gemakkelijk te verteren voeding toegediend worden om uw herstel te bevorderen.
Vanzelfsprekend zal de arts voor de operatie aan u uitleggen, welke type ingreep hij in principe bij u denkt te verrichten. Het blijft altijd mogelijk dat de arts tijdens de operatie moet besluiten het oorspronkelijke operatieplan anders uit te voeren dan hij met u besproken heeft.
- Verwijderen van een deel van de maag en anastomose
Mogelijke complicatiesGeen enkele operatie is zonder risico's. Zo zijn ook bij maagoperaties de normale risico's op complicaties aanwezig, zoals nabloeding, wondinfectie, trombose of longontsteking. Bij een nabloeding kan met spoed een nieuwe operatie nodig zijn. Bij een wondinfectie duurt de genezing langer dan normaal en het kan zijn dat uw ziekenhuisverblijf verlengd wordt.
Een vervelende complicatie is als er een lek ontstaat in een anastomose. Hierdoor ontstaat een ontsteking in het operatiegebied. Soms is hiervoor een nieuwe operatie nodig, waarbij via een snede in de buikwand het ontstekingsvocht naar buiten kan lopen. De voedsel inname kan dan enige tijd niet meer langs de gewone weg plaatsvinden. Er zal tijdelijk kunstmatig gevoed moeten worden via een infuus of via het slangetje rechtstreeks in de dunne darm.
Na de operatie
- Één of twee infusen voor vochttoediening.
- Een sonde door uw neus, die via de slokdarm in de maag(rest) ligt en ervoor zorgt dat het maagsap wordt afgezogen.
- Een drain in uw buik voor afvoer van eventueel bloed en inwendig wondvocht.
- Een blaaskatheter voor afloop van urine.
Afhankelijk van uw herstel na de operatie worden al deze hulpmiddelen verwijderd.
Wanneer de maag of een deel ervan is weggehaald, zal na ongeveer een week de uitslag van het weefselonderzoek bekend zijn. Als u de aanwezigheid van een familielid bij het vernemen van de uitslag op prijsstelt, is het verstandig dat van tevoren met uw arts te bespreken. De uitslag van het weefselonderzoek zegt iets over de aard van de aandoening en de uitgebreidheid ervan. Het houdt niet in dat aan de hand daarvan uw vooruitzichten precies kunnen worden voorspeld.
Het ontslag
Als alles goed gaat kunt u in het algemeen binnen tien tot veertien dagen na de operatie het ziekenhuis verlaten. Bij ontslag krijgt u een afspraak mee voor de poliklinische controle.
Als u weer thuis bent
Na een maagoperatie kan de spijsvertering soms wat anders verlopen dan voor de operatie. Het kan zijn, dat u bijvoorbeeld melkproducten minder goed verdraagt of dat - na een grote maagresectie - het resterende deel van de maag geen grote maaltijden meer kan verdragen. Soms zult u dus uw 'oude' eetgewoonten wat moeten aanpassen. Als dat problemen geeft, kan een diëtiste u adviseren.
Wanneer bij een operatie het grootste deel van de maag of de gehele maag is weggenomen, is soms periodiek vitaminetoediening noodzakelijk. Dit gebeurt met injecties.
Wanneer u weer helemaal van de operatie hersteld zal zijn, is moeilijk aan te geven. Dat zal afhangen van de grootte van de operatie, de uitgebreidheid van de aandoening en hoe u zich op dat moment voelt.
Vragen
Heeft u nog vragen, stel ze gerust aan de arts.
