Nachtelijke dialyse
Primeur in Zuid Nederland
Dialysepatiënten kunnen voortaan ook ‘s nachts voor dialyse in Atrium MC terecht. Atrium MC is het enige ziekenhuis in Limburg dat deze mogelijkheid biedt. De nachtdialyse begint om 22.00 uur en duurt tot 07.00 uur. De nachtdialyse is alleen voor patiënten die in een relatief goede conditie verkeren. De patiënt kan na de nachtdialyse weer een aantal werkzaamhedenverrichten.
Uit onderzoek blijkt dat nachtelijke dialyse niet alleen patiëntvriendelijker is, maar ook veel andere voordelen heeft. Zo verbetert het de kwaliteit van leven voor de patiënt; deze wordt actiever, kan een beter sociaal leven leiden, is minder medicatie-afhankelijk en de overleving is beter. Daarnaast zorgt de nachtdialyse voor een beter dagnachtritme.
Symposium
Tijdens een symposium voor dialyseverpleegkundigen in september 2005 kwamen de dialyseverpleegkundigen Jan Lemmens, Annelie Hoebers en toenmalig afdelingsmanager Dialyse Jack Sijstermans voor het eerst in aanraking met nachtdialyse. Het drietal dacht er verder over na en in overleg met nefroloog/medisch coördinator dr. Willem Boer, werd een bezoek gebracht aan het Virga Jesseziekenhuis in Hasselt, waar al nachtdialyse plaatsvindt. ‘De patiënten zijn daar heel enthousiast. Een aantal gaat na de dialyse gewoon naar het werk,’ vertelt Annelie Hoebers over haar bezoek aan Hasseltse ziekenhuis. In Atrium MC werd vervolgens een werkgroep gevormd die het plan voor nachtdialyse verder ging uitwerken. ‘Als je overgaat tot nachtdialyse heeft dat consequenties. Er is bijvoorbeeld personeel nodig dat ’s nachts moet gaan werken. Dat heeft impact,’ vertelt Annelie. ‘Dat zijn grote veranderingen die goed moeten worden voorbereid.’
Mening
Ook de dialysepatiënten werd gevraagd wat zij vinden van nachtdialyse. Uit een enquête onder tachtig patiënten bleek dat de helft graag in aanmerking komt voor nachtdialyse. ‘We hadden dat nooit gedacht. Dat sterkte ons in onze ovetuiging dat we het plan echt gestalte moesten gaan geven,’ aldus Annelie. De patiënten worden tussen tien en elf uur ’s avonds aangekoppeld. Er vinden vooraf onderzoeken plaats en vervolgens gaat het licht (bijna) uit want er moet worden geslapen. ‘Een zogenaamd haemo-alert, een apparaatje dat reageert op lekkages, waarschuwt ons als een shunt gaat lekken. De risico’s zijn afgedekt,’ aldus Annelie.
Evaluatie
Naast het reguliere contact met de deelnemende nachtelijke hemodialysepatiënten vindt er iedere twee maanden een evaluatie plaats. ‘Indien na die evaluatie en gesprekken met patiënten blijkt dat aanpassingen nodig zijn, zullen die zeker gebeuren,’ aldus afdelingsmanager Theo Mady.
Patienten waarderen nachtdialyse
Als enige ziekenhuis in Limburg biedt Atrium MC patiënten sinds enkele weken de mogelijkheid om ’s nachts te dialyseren. ‘Het was even wennen, maar het is zeker de moeite waard,’ vertelt hemodialysepatiënt Toon Hermans uit Landgraaf. ‘Ik heb het gevoel dat ik nu meer tijd heb om andere dingen te doen. Als ik ’s ochtends thuis kom, ga ik even rustig zitten en vervolgens heb ik nog een hele dag voor me,’ reageert hij enthousiast. Als voorzitter van de dialysevereniging van Atrium MC heeft hij al verschillende positieve reacties ontvangen.
‘De eerste nachten zijn vreemd. Je moet wennen aan nieuwe geluiden. Bovendien lig je niet in je eigen bed, maar in een smaller ziekenhuisbed. Thuis draai je in je slaap, dat gaat ’s nachts in het ziekenhuis wat moeilijker omdat je rekening moet houden met de leidingen van het dialyse-apparaat.
Maar inmiddels ben ik goed gewend geraakt aan de nachtdialyse en is het fijn dat Atrium MC dialysepatiënten deze mogelijkheid biedt.’ De nachtdialyse wordt afgesloten met een gezamenlijk ontbijt. Toon Hermans heeft het gevoel dat hij nu meer tijd heeft. ‘Als ik op zaterdagochtend uit
de dialyse kom, heb ik drie vrije dagen voor me, want de volgende dialyse is maandagnacht. Als je drie keer per week overdag moet dialyseren, heb je dat vooruitzicht niet.’
De nachtdialyse is gestart als een pilot die een half jaar duurt. Deze pilot past goed in het meerjarenthema van Atrium MC ‘Zorg met een zachte G’ waarin de zorg op menselijk vlak centraal staat. Er wordt gestart met twee groepen van zes patiënten. De nachtdialyse begint om 22.15 uur en duurt tot 06.00 uur en is alleen voor patiënten die in een relatief goede conditie verkeren.
Uit onderzoek blijkt dat nachtelijke dialyse niet alleen patiëntvriendelijker is, maar ook veel andere voordelen heeft. Zo verbetert het de kwaliteit van leven. De patiënt wordt veel actiever, kan een beter sociaal leven leiden en is minder medicatieafhankelijk. Daarnaast zorgt de nachtdialyse voor een beter dagnacht ritme.
Het initiatief voor nachtdialyse werd genomen door een aantal dialyseverpleegkundigen van Atrium MC. Zij bezochten een symposium over dit onderwerp en raakten enthousiast. Ook de dialysepatiënten werden gevraagd wat zij vinden van nachtdialyse. Uit een enquête onder tachtig patiënten bleek dat de helft graag in aanmerking kwam voor nachtdialyse. Een team van de dialyse-afdeling ging aan de slag en dit resulteerde uiteindelijk in de nachtdialyse sinds 15 januari.
