Wat is orthopaedie?

Een orthopaedisch chirurg is een medisch specialist die gespecialiseerd is in de diagnostiek en behandeling van aandoeningen van het bewegingsapparaat. Het bewegingsapparaat bestaat uit alle beenderen, gewrichten, kapsels, banden, spieren, pezen (en bijbehorende zenuwen en bloedvaten) van het menselijk lichaam.

De aandoeningen kunnen zijn ontstaan voor de geboorte (aangeboren), of later zijn ontstaan; op kinderleeftijd of op oudere leeftijd, bijvoorbeeld ten gevolge van overbelasting (sport), na een ongeval of ten gevolge van (normale) veroudering. Zo ziet een orthopaedisch chirurg in het algemeen veel verschillende patiënten; 'van jong tot oud', en met veel verschillende aandoeningen, 'van top tot teen'.

De oorza(a)k(en) van de klachten (diagnose) wordt bepaald met gerichte vragen, het lichamelijk onderzoek, en mogelijk diverse aanvullende onderzoekstechnieken, waarbij bijna altijd röntgenfoto's worden gemaakt. Behandeling kan plaats vinden zonder operatie (niet-chirurgisch of 'conservatief') of door middel van operatie(s) ('operatief').

Conservatieve behandelingen kunnen bestaan uit adviezen, aanpassingen, hulpmiddelen, tape en gips behandelingen, fysiotherapie en dergelijke. Chirurgische behandelingen zijn onder te verdelen in diverse verschillende soorten operaties waarbij de stand van beenderen en/of gewrichten wordt veranderd, waarbij gewrichten worden vast gezet of vervangen, waarbij beenbreuken worden vastgezet en diverse andere soorten ingrepen.

Vrijwel alle gewrichten van het menselijk lichaam kunnen tegenwoordig worden vervangen door kunstgewrichten. Omdat de kwaliteit van veel gewrichten, vooral van heup- en kniegewrichten, sterk verslechtert tijdens veroudering (zogenoemde coxarthrose en gonarthrose), en omdat mensen gemiddeld steeds ouder worden, worden heup- en knie gewricht vervangende operaties veel uitgevoerd.

Ook om andere redenen kan het nodig zijn deze, en andere gewrichten, te vervangen. Bij iedere operatie moet altijd secuur worden overwogen of een operatie echt nodig is, en zo ja welke ingreep op welk moment.

Een groot deel van de orthopaedie houdt zich bezig met de behandeling van letsels van het bewegingsapparaat; kneuzingen, verstuikingen, ontwrichtingen, diverse beenbreuken en combinaties hiervan. Deze letsels vragen vaak om directe orthopaedische (chirurgische) behandeling. Ook na (veel) langere tijd kunnen deze letsels aanleiding zijn voor orthopaedische behandeling.

Traumatologie is het vakgebied dat zich bezig houdt met spoedeisende zorg, bijvoorbeeld na een ongeval. Vaak betreft dit letsels van het bewegingsapparaat, maar dit kunnen ook aandoeningen zijn op het gebied van andere medisch specialisten.