Idiopathische intracraniële hypertensie (IIH)

Idiopatische intracraniële hypertensie (IIH) betekent: verhoogde hersendruk zonder dat artsen daarvoor een oorzaak kunnen vinden. Bij IIH zit in de hersenen te veel hersenvocht. Daardoor wordt de druk in uw hoofd te groot. U krijgt zware hoofdpijn die niet overgaat, vaak met misselijkheid en overgeven.

Ook de volgende klachten komen veel voor:

• U ziet vlekken voor uw ogen.
• U bent een paar seconden blind.
• U kunt niet goed denken.
• U hoort duidelijk uw hartslag in uw hoofd.
• U ziet dubbel.
• U ziet minder goed.

Niet iedereen heeft al deze klachten. Het gevaarlijkst zijn de oogklachten. Als daar niets aan gedaan wordt, kunt u uiteindelijk blind worden. Laat daarom uw ogen regelmatig controleren door de oogarts, ook als u denkt dat alles goed is. Als de hersendruk minder wordt, herstellen de ogen vaak weer.

Om te kijken of u IIH hebt, maakt de arts een CT-scan of MRI-scan van uw hersenen. Met een ruggenprik meet ze uw hersendruk. Ook onderzoekt de arts uw ogen.

IIH is zeldzaam. Het komt het meest voor bij jonge, wat dikkere vrouwen. Door af te vallen verminderen de klachten vaak.

Voor IIH krijgt u medicijnen. Als dat nodig is opereert de arts u aan uw oogzenuw of legt een drain aan in uw hoofd of rug. Een drain is een klein slangetje dat vocht afvoert. Ook met een ruggenprik kan de arts hersenvocht aftappen.

De oude naam van IIH is pseudotumor cerebri.

Na drie onderzoeken weet de arts of u IIH hebt:

• Een CT-scan of MRI-scan . Op deze hersenscan is te zien of er een tumor, een cyste of een bloedprop in de hersenen zit. Bij IIH zit die er niet. De hersenen zien er normaal uit.
• Met een lumbaalpunctie neemt de arts een beetje hersenvocht af. Zo kan ze de druk van het hersenvocht meten. Bij IIH is de druk erg hoog.
• Met een spiegeltje bekijkt de arts de achterkant van uw ogen. Zo kan ze zien of de oogzenuwen gezwollen zijn. Dat is zo bij veel mensen met IIH.

Soms ontdekt de arts de oorzaak van uw hoge hersendruk. Bijvoorbeeld heel veel vitamine A of het medicijn tetracycline (een antibioticum). Ook door te snel stoppen met corticosteroïden kunt u klachten krijgen die lijken op IIH.
Pas als het onderzoek wijst op IIH en artsen niet weten hoe u aan uw klachten komt, is de diagnose IIH.

Mensen met IIH die te zwaar zijn, krijgen het advies om af te vallen . Dat kan ervoor zorgen dat de hersendruk minder wordt.

Tegen de hoofdpijn kunt u pijnstillers innemen, zoals paracetamol of aspirine. Wees daar wel voorzichtig mee en gebruik ze niet elke dag. De arts kan u ook medicijnen tegen migraine voorschrijven. Die helpen meestal goed.

Om de hersendruk te verlagen, krijgt u acetazolamide of furosemide (de 'plaspil').

Of u nu last hebt van oogklachten of niet: laat regelmatig uw ogen controleren. De oogarts ziet vaak eerder of er iets mis is.

Veel mensen zijn na een half jaar van hun klachten af. Bij anderen duurt het langer of komen de klachten weer terug.

Als u opeens veel minder goed gaat zien, zal de arts uw oogzenuw opereren. De arts maakt dan gaatjes in het omhulsel van de zenuw, zodat het hersenvocht kan weglopen. Ook een drain kan voorkomen dat de druk op de oogzenuw te groot wordt en uw ogen beschadigen. Een drain, of shunt, is een klein slangetje dat vocht afvoert. De arts legt de drain aan van uw hersenen (hersenkamers) of onderrug naar uw buikholte.
Met een ruggenprik kan ook hersenvocht worden afgevoerd. Maar het lichaam maakt snel nieuw hersenvocht aan. Een ruggenprik werkt dus maar even. Een ruggenprik gaat wel sneller dan een operatie.

Voor informatie over idiopatische intracraniële hypertensie kunt u terecht bij de de PTC/BIH/IIH lotgenotencontactgroep (onderdeel van Vereniging Cerebraal, www.pseudotumorcerebri.nl).

De informatie over idiopatische intracraniële hypertensie is algemeen. Uw situatie kan anders zijn. Hebt u nog vragen, dan kunt u die stellen aan uw arts.
De teksten zijn gebaseerd op:

• informatie van de PTC/BIH/IIH lotgenotencontactgroep (onderdeel van Vereniging Cerebraal).

• informatie van de Intracranial Hypertension Research Foundation (V.S.).

• Beers, M. H. e.a. (Red.) (2005). Merck Manual Medisch Handboek. Houten/Antwerpen: Bohn Stafleu Van Loghum.